1 ἔστιν γὰρ ἀργυρίῳ τόπος, ὅθεν γίνεται, τόπος δὲ χρυσίῳ, ὅθεν διηθεῖται. 2 σίδηρος μὲν γὰρ ἐκ γῆς γίνεται, χαλκὸς δὲ ἴσα λίθῳ λατομεῖται. 3 τάξιν ἔθετο σκότει, 13καὶ πᾶν πέρας αὐτὸς ἐξακριβάζεται· 13λίθος σκοτία καὶ σκιὰ θανάτου, 4 13διακοπὴ χειμάρρου ἀπὸ κονίας·507 οἱ δὲ ἐπιλανθανόμενοι ὁδὸν δικαίαν ἠσθένησαν ἐκ βροτῶν. 5 13γῆ, ἐξ αὐτῆς ἐξελεύσεται ἄρτος, 13ὑποκάτω αὐτῆς ἐστράφη ὡσεὶ πῦρ. 6 13τόπος σαπφείρου οἱ λίθοι αὐτῆς, 13καὶ χῶμα, χρυσίον αὐτῷ. 7 13τρίβος, οὐκ ἔγνω αὐτὴν πετεινόν, 13καὶ οὐ παρέβλεψεν αὐτὴν ὀφθαλμὸς γυπός· 8 13οὐκ ἐπάτησαν αὐτὴν υἱοὶ ἀλαζόνων, 13οὐ παρῆλθεν ἐπ’ αὐτῆς λέων. 9 13ἐν ἀκροτόμῳ ἐξέτεινεν χεῖρα αὐτοῦ,507 κατέστρεψεν δὲ ἐκ ῥιζῶν ὄρη· 10 δίνας δὲ ποταμῶν ἔρρηξεν, πᾶν δὲ ἔντιμον εἶδέν μου ὁ ὀφθαλμός· 11 βάθη δὲ ποταμῶν ἀνεκάλυψεν, ἔδειξεν δὲ ἑαυτοῦ δύναμιν εἰς φῶς. 12 ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς ἐπιστήμης; 13 οὐκ οἶδεν βροτὸς ὁδὸν αὐτῆς, οὐδὲ μὴ εὑρεθῇ ἐν ἀνθρώποις. 14 13ἄβυσσος εἶπεν Οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί· 13καὶ θάλασσα εἶπεν Οὐκ ἔστιν μετ’ ἐμοῦ. 15 13οὐ δώσει συγκλεισμὸν ἀντ αὐτῆς, 13καὶ οὐ σταθήσεται ἀργύριον ἀντάλλαγμα αὐτῆς· 16 13καὶ οὐ συμβασταχθήσεται χρυσίῳ Ωφιρ, 13ἐν ὄνυχι τιμίῳ καὶ σαπφείρῳ· 17 13οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ χρυσίον καὶ ὕαλος 13καὶ τὸ ἄλλαγμα αὐτῆς σκεύη χρυσᾶ· 18 13μετέωρα καὶ γαβις οὐ μνησθήσεται, 13καὶ ἕλκυσον σοφίαν ὑπὲρ τὰ ἐσώτατα· 19 13οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ τοπάζιον Αἰθιοπίας, 13χρυσίῳ καθαρῷ οὐ συμβασταχθήσεται.507 20 ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς συνέσεως; 21 λέληθεν πάντα ἄνθρωπον 13καὶ ἀπὸ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ ἐκρύβη· 22 13ἡ ἀπώλεια καὶ ὁ θάνατος εἶπαν507 Ἀκηκόαμεν δὲ αὐτῆς τὸ κλέος. 23 ὁ θεὸς εὖ συνέστησεν αὐτῆς τὴν ὁδόν, αὐτὸς δὲ οἶδεν τὸν τόπον αὐτῆς· 24 αὐτὸς γὰρ τὴν ὑπ’ οὐρανὸν πᾶσαν ἐφορᾷ εἰδὼς τὰ ἐν τῇ γῇ πάντα, ἃ ἐποίησεν, 25 ἀνέμων σταθμὸν ὕδατός τε μέτρα· 26 ὅτε ἐποίησεν οὕτως, ὑετὸν ἠρίθμησεν 13καὶ ὁδὸν ἐν τινάγματι φωνάς· 27 13τότε εἶδεν αὐτὴν καὶ ἐξηγήσατο αὐτήν,507 ἑτοιμάσας ἐξιχνίασεν. 28 εἶπεν δὲ ἀνθρώπῳ Ἰδοὺ ἡ θεοσέβειά ἐστιν σοφία, τὸ δὲ ἀπέχεσθαι ἀπὸ κακῶν ἐστιν ἐπιστήμη.
1 ἔστιν γὰρ ἀργυρίῳ τόπος, ὅθεν γίνεται, τόπος δὲ χρυσίῳ, ὅθεν διηθεῖται.
2 σίδηρος μὲν γὰρ ἐκ γῆς γίνεται, χαλκὸς δὲ ἴσα λίθῳ λατομεῖται.
3 τάξιν ἔθετο σκότει, 13καὶ πᾶν πέρας αὐτὸς ἐξακριβάζεται· 13λίθος σκοτία καὶ σκιὰ θανάτου,
4 13διακοπὴ χειμάρρου ἀπὸ κονίας·507 οἱ δὲ ἐπιλανθανόμενοι ὁδὸν δικαίαν ἠσθένησαν ἐκ βροτῶν.
5 13γῆ, ἐξ αὐτῆς ἐξελεύσεται ἄρτος, 13ὑποκάτω αὐτῆς ἐστράφη ὡσεὶ πῦρ.
6 13τόπος σαπφείρου οἱ λίθοι αὐτῆς, 13καὶ χῶμα, χρυσίον αὐτῷ.
7 13τρίβος, οὐκ ἔγνω αὐτὴν πετεινόν, 13καὶ οὐ παρέβλεψεν αὐτὴν ὀφθαλμὸς γυπός·
8 13οὐκ ἐπάτησαν αὐτὴν υἱοὶ ἀλαζόνων, 13οὐ παρῆλθεν ἐπ’ αὐτῆς λέων.
9 13ἐν ἀκροτόμῳ ἐξέτεινεν χεῖρα αὐτοῦ,507 κατέστρεψεν δὲ ἐκ ῥιζῶν ὄρη·
10 δίνας δὲ ποταμῶν ἔρρηξεν, πᾶν δὲ ἔντιμον εἶδέν μου ὁ ὀφθαλμός·
11 βάθη δὲ ποταμῶν ἀνεκάλυψεν, ἔδειξεν δὲ ἑαυτοῦ δύναμιν εἰς φῶς.
12 ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς ἐπιστήμης;
13 οὐκ οἶδεν βροτὸς ὁδὸν αὐτῆς, οὐδὲ μὴ εὑρεθῇ ἐν ἀνθρώποις.
14 13ἄβυσσος εἶπεν Οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί· 13καὶ θάλασσα εἶπεν Οὐκ ἔστιν μετ’ ἐμοῦ.
15 13οὐ δώσει συγκλεισμὸν ἀντ αὐτῆς, 13καὶ οὐ σταθήσεται ἀργύριον ἀντάλλαγμα αὐτῆς·
16 13καὶ οὐ συμβασταχθήσεται χρυσίῳ Ωφιρ, 13ἐν ὄνυχι τιμίῳ καὶ σαπφείρῳ·
17 13οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ χρυσίον καὶ ὕαλος 13καὶ τὸ ἄλλαγμα αὐτῆς σκεύη χρυσᾶ·
18 13μετέωρα καὶ γαβις οὐ μνησθήσεται, 13καὶ ἕλκυσον σοφίαν ὑπὲρ τὰ ἐσώτατα·
19 13οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ τοπάζιον Αἰθιοπίας, 13χρυσίῳ καθαρῷ οὐ συμβασταχθήσεται.507
20 ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς συνέσεως;
21 λέληθεν πάντα ἄνθρωπον 13καὶ ἀπὸ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ ἐκρύβη·
22 13ἡ ἀπώλεια καὶ ὁ θάνατος εἶπαν507 Ἀκηκόαμεν δὲ αὐτῆς τὸ κλέος.
23 ὁ θεὸς εὖ συνέστησεν αὐτῆς τὴν ὁδόν, αὐτὸς δὲ οἶδεν τὸν τόπον αὐτῆς·
24 αὐτὸς γὰρ τὴν ὑπ’ οὐρανὸν πᾶσαν ἐφορᾷ εἰδὼς τὰ ἐν τῇ γῇ πάντα, ἃ ἐποίησεν,
25 ἀνέμων σταθμὸν ὕδατός τε μέτρα·
26 ὅτε ἐποίησεν οὕτως, ὑετὸν ἠρίθμησεν 13καὶ ὁδὸν ἐν τινάγματι φωνάς·
27 13τότε εἶδεν αὐτὴν καὶ ἐξηγήσατο αὐτήν,507 ἑτοιμάσας ἐξιχνίασεν.
28 εἶπεν δὲ ἀνθρώπῳ Ἰδοὺ ἡ θεοσέβειά ἐστιν σοφία, τὸ δὲ ἀπέχεσθαι ἀπὸ κακῶν ἐστιν ἐπιστήμη.
Traducerea ortodoxă
Traducerea greacă bizantină
1 Argintul are zăcămintele lui de obârșie și aurul are locul lui de unde-l scoți și-l lămurești.
1 ἔστιν γὰρ ἀργυρίῳ τόπος, ὅθεν γίνεται, τόπος δὲ χρυσίῳ, ὅθεν διηθεῖται.
2 Din pământ scoatem fierul și din stânca topită scoatem arama.
2 σίδηρος μὲν γὰρ ἐκ γῆς γίνεται, χαλκὸς δὲ ἴσα λίθῳ λατομεῖται.
3 Omul a pus hotare întunericului și cercetează până în cele mai depărtate adâncuri, sfredelind piatra ascunsă în umbră și în beznă.
3 τάξιν ἔθετο σκότει, 13καὶ πᾶν πέρας αὐτὸς ἐξακριβάζεται· 13λίθος σκοτία καὶ σκιὰ θανάτου,
4 Un popor străin a săpat cărări pe sub pământ, uitate de piciorul celor de deasupra și departe de oameni; scormonitorii se spânzură pe funii și se clatină încoace și în colo.
4 13διακοπὴ χειμάρρου ἀπὸ κονίας·507 οἱ δὲ ἐπιλανθανόμενοι ὁδὸν δικαίαν ἠσθένησαν ἐκ βροτῶν.
5 Și deasupra este pământul din care iese pâinea, dar pe dedesubt este răvășit ca de foc.
5 13γῆ, ἐξ αὐτῆς ἐξελεύσεται ἄρτος, 13ὑποκάτω αὐτῆς ἐστράφη ὡσεὶ πῦρ.
6 Aici pietrele lui sunt de safir, dincoace sunt puzderii de aur,
6 13τόπος σαπφείρου οἱ λίθοι αὐτῆς, 13καὶ χῶμα, χρυσίον αὐτῷ.
7 Cărări pe care nu le-a cunoscut pasărea de pradă și pe care ochiul vulturului nu și le-a însemnat.
7 13τρίβος, οὐκ ἔγνω αὐτὴν πετεινόν, 13καὶ οὐ παρέβλεψεν αὐτὴν ὀφθαλμὸς γυπός·
8 Fiarele sălbatice nu le-au călcat niciodată, niciodată leul nu s-a strecurat pe aici.
8 13οὐκ ἐπάτησαν αὐτὴν υἱοὶ ἀλαζόνων, 13οὐ παρῆλθεν ἐπ’ αὐτῆς λέων.
9 Dar omul a ajuns cu mâna lui la aceste stânci de cremene și munții i-a răsturnat din temelie.
9 13ἐν ἀκροτόμῳ ἐξέτεινεν χεῖρα αὐτοῦ,507 κατέστρεψεν δὲ ἐκ ῥιζῶν ὄρη·
10 El a săpat șanțuri în stânci și nimic de preț nu scapă privirii lui.
10 δίνας δὲ ποταμῶν ἔρρηξεν, πᾶν δὲ ἔντιμον εἶδέν μου ὁ ὀφθαλμός·
11 El a răscolit izvoarele apelor și tot ce era în adâncime a scos afară la lumină.
11 βάθη δὲ ποταμῶν ἀνεκάλυψεν, ἔδειξεν δὲ ἑαυτοῦ δύναμιν εἰς φῶς.
12 Dar înțelepciunea de unde izvorăște ea și care este locul de obârșie al priceperii?
12 ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς ἐπιστήμης;
13 Pământeanul nu cunoaște calea către ea, căci ea nu se găsește pe meleagurile celor vii.
13 οὐκ οἶδεν βροτὸς ὁδὸν αὐτῆς, οὐδὲ μὴ εὑρεθῇ ἐν ἀνθρώποις.
14 Adâncul a grăit: Ea nu se află în sânul meu! Și marea a spus la fel: Ea nu este la mine!
14 13ἄβυσσος εἶπεν Οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί· 13καὶ θάλασσα εἶπεν Οὐκ ἔστιν μετ’ ἐμοῦ.
15 Mintea cea înaltă nu poate fi schimbată cu bulgări de aur și argintul nu-l cântărești ca s-o plătești.
15 13οὐ δώσει συγκλεισμὸν ἀντ αὐτῆς, 13καὶ οὐ σταθήσεται ἀργύριον ἀντάλλαγμα αὐτῆς·
16 Ea nu poate să fie prețuită nici cu aurul Ofirului, nici cu prețioasa cornalină, nici cu pietre de safir!
16 13καὶ οὐ συμβασταχθήσεται χρυσίῳ Ωφιρ, 13ἐν ὄνυχι τιμίῳ καὶ σαπφείρῳ·
17 Cu ea alături nu pot să stea nici aurul, nici cristalul și cu un vas din aurul cel mai curat nu se poate schimba ea.
17 13οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ χρυσίον καὶ ὕαλος 13καὶ τὸ ἄλλαγμα αὐτῆς σκεύη χρυσᾶ·
18 Despre mărgean și despre diamant, nici să mai pomenim, iar agonisirea înțelepciunii întrece cu mult pe aceea a mărgăritarelor.
18 13μετέωρα καὶ γαβις οὐ μνησθήσεται, 13καὶ ἕλκυσον σοφίαν ὑπὲρ τὰ ἐσώτατα·
19 Topazele Etiopiei nu stau în cumpănă cu ea și cu aurul cel mai curat nu vei plăti-o niciodată!
19 13οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ τοπάζιον Αἰθιοπίας, 13χρυσίῳ καθαρῷ οὐ συμβασταχθήσεται.507
20 Și această înțelepciune de unde vine ea și care este sălașul priceperii?
20 ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς συνέσεως;
21 Ea a fost ascunsă de ochii oricărei făpturi vii; ea a fost tăinuită și de pasărea cerului.
21 λέληθεν πάντα ἄνθρωπον 13καὶ ἀπὸ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ ἐκρύβη·
22 Adâncul și moartea au zis: Noi am auzit vorbindu-se de ea.
22 13ἡ ἀπώλεια καὶ ὁ θάνατος εἶπαν507 Ἀκηκόαμεν δὲ αὐτῆς τὸ κλέος.
23 Dumnezeu îi cunoaște drumul și numai El este Cel ce știe locuința ei.
23 ὁ θεὸς εὖ συνέστησεν αὐτῆς τὴν ὁδόν, αὐτὸς δὲ οἶδεν τὸν τόπον αὐτῆς·
24 Când El privea până la marginile pământului și îmbrățișa cu ochii tot ce se află sub ceruri,
24 αὐτὸς γὰρ τὴν ὑπ’ οὐρανὸν πᾶσαν ἐφορᾷ εἰδὼς τὰ ἐν τῇ γῇ πάντα, ἃ ἐποίησεν,
25 Ca să dea vântului cumpănă și să chibzuiască legea apelor,
25 ἀνέμων σταθμὸν ὕδατός τε μέτρα·
26 Când El statornicea ploilor un făgaș și o cale bubuitului tunetului,
26 ὅτε ἐποίησεν οὕτως, ὑετὸν ἠρίθμησεν 13καὶ ὁδὸν ἐν τινάγματι φωνάς·
27 Atunci El a văzut înțelepciunea și a cântărit-o, atunci a pus-o în lumină și i-a măsurat adâncimea.
27 13τότε εἶδεν αὐτὴν καὶ ἐξηγήσατο αὐτήν,507 ἑτοιμάσας ἐξιχνίασεν.
28 După aceea Dumnezeu a zis omului: Iată, frica de Dumnezeu, aceasta este înțelepciunea, iar în depărtarea de cel rău stă priceperea”.
28 εἶπεν δὲ ἀνθρώπῳ Ἰδοὺ ἡ θεοσέβειά ἐστιν σοφία, τὸ δὲ ἀπέχεσθαι ἀπὸ κακῶν ἐστιν ἐπιστήμη.
